Namaz Kılanın Önünden Geçmek

Mesajgönderen Şatibi » Çrş Ağu 11, 2010 10:25 am


Özürsüz olarak, önüne sütre koymamış olsa bile namaz kılanın önünden geçmek haramdır. İnsanların fazlaca gelip geçtikleri yerlerde sütresiz namaz kılarak başkalarının, önünden geçmesine zemin hazırlamak da haramdır. Bu durumda sütreyi terkettiği için değil de, başka birinin önünden geçmesi nedeniyle günahkâr olur. Sütresiz olarak namaz kılıp da önünden kimsenin geçmemesi hâlinde günahkâr olmaz. Çünkü sütre edinmek, asıl itibariyle vâcib değildir. Namaz kılan kişi, başkalarının geçmesine zemin hazırlar ve önünden geçen de, geniş yer olmasına rağmen önünden geçerse her ikisi de günahkâr olurlar. Ama namaz kılan, başkalarının geçmesine zemin hazırlamaz ve önünden geçen de geniş yer bulunmadığından ötürü önünden geçerse ikisi de günahkâr olmazlar. İkisinden birisi kusurlu olursa, kusurlu olan günahkâr olur. Mâlikîlerle Hanefîler bu hükümde ittifak etmişlerdir. Şâfiîlerle Hanbelîlerin buna ilişkin görüşleri aşağıya alınmıştır.



Şafiiler dediler ki: Namaz kılanın önünden geçmek haram değildir. Meğer önünde, anılan şartları hâiz bir sütre bulunsun. Sütre bulunmaması hâlinde geçmek haram ve mekruh değilse de iyi bir davranış sayılmaz. Namaz kılan, başkasının önünden geçmesine zemin hazırlar, sütre edinmez ve biri de önünden geçerse ikisi de günahkâr olmazlar. Yalnız, namaz kılan kişinin başkalarının gelip geçtikleri yerlerde namaz kılması, önünden kimse geçmese bile mekruhtur.

Hanbeliler dediler ki: Başkasının geçme ihtiyacında bulunduğu yerde namaz kılan kişi, önünden biri geçse de geçmese de, mekruh işlemiş olur. Şâfiîler de bu görüştedirler. Bu mekruh, sadece namaz kılanla ilgilidir. Önünden geçene gelince, geçeceği başka bir yol olduğu halde yine de önünden geçerse günahkâr olur.



Saftaki boşluğu doldurmak için namaz kılanın önünden geçmek câizdir. Bunu yapacak kişi ister namaz başlamadan önce namaz kılanlarla beraber olmuş olsun, ister namaz başladığında gelmiş olsun aynı hükme tâbidir. Mâlikîler dışındaki diğer mezhebter bu hükümde ittifak etmişlerdir.



Malikiler dediler ki: Namaza başlamamış kişinin bunu yapması caiz olmaz. Meğer ki namaz kılanın önünden geçecek başka bir yol olmasın...



Kâbe'yi tavaf etmekte olanın da namaz kılanın önünden geçmesi, mezheblerdeki tafsilâta göre câizdir.



Malikiler dediler ki: Mescid-i Harâm'da sütre edinmeksizin namaz kılan kişinin önünden geçmek caizdir. Sütre edinenin önünden geçmek de diğerleri gibidir. Sütre edinen kimsenin önünden tavaf eden birinin geçmesi mekruhtur. Sütre edinmeyenin önünden geçmekse mekruh değildir.

Hanefiler dediler ki: Kabe'yi tavaf eden birinin namaz kılan kişinin önünden geçmesi caizdir. Aynı şekilde Kabe'nin içinde veya Makâm-ı İbrahim'in ardında namaz kılan kişinin önünde sütre bulunsun bulunmasın geçmek caizdir.

Hanbeliler dediler ki: Mekke'nin hareminde veya herhangi bir yerinde namaz kılan kişinin önünden geçmek haram değildir.

Şafiiler dediler ki: Kabe'yi tavaf edinin, namaz kılan kişinin önünden geçmesi mutlak surette caizdir.



Namaz kılanın önünden geçilmesi haram olan miktarla ilgili olarak mezheblerin detaylı görüşleri aşağıya alınmıştır.



Hanefiler dediler ki: Kişi büyük bir mescidde veya sahrada namaz kılıyorsa, ayaklarının bastığı yerle secde ettiği yer arasından geçmek haramdır. Eğer küçük bir mescidde kılıyorsa, ayaklarının bastığı yerle kıble duvarı arasından geçmek haramdır. Bunun ölçüsü de muhtar olan görüşe göre kırk zira'dır.

Malikiler dediler ki: Namaz kılan kişi, önüne sütre koymuşsa kendisiyle sütre arasından geçmek haramdır. Sütrenin ötesinden geçmek haram değildir. Eğer sütresiz olarak namaz kılıyorsa rükû ve secde yerlerinden geçmek haramdır.

Şafiiler dediler ki: Namaz kılanla sütresi arasından geçilmesi haram olan kısım, en azından üç zira'lık bir mesafedir.

Hanbeliler dediler ki: Namaz kılan kişinin önünde sütre varsa, aradaki mesafe ne kadar uzak olursa olsun, kendisiyle sütre arasından geçmek haramdır. Eğer önünde sütre yoksa, ayaklarını bastığı yerden üç zira'lık bir mesafe ötesine kadar aradan geçmek haramdır. Ötesinden geçilebilir.



Namaz kılanın, önünden geçeni göz, el veya baş işaretiyle geçmekten menetmesi; geri dönmediği takdirde gücü yettiği kadarıyla onu defetmesi sünnettir. Bunu yaparken de en kolay olan yöntemi tercih etmelidir. Yalnız, namazı bozacak kadar fazla hareket etmemek gerekir. Şâfiîlerle Hanbelîler bu hükümde ittifak etmişlerdir. Hanefîlerle Mâlikîlerin bu husustaki görüşleri aşağıya alınmıştır.



Hanefiler dediler ki: Önden geçeni menetmek, sünnet olmayıp ruhsattır. Şu halde önden geçecek olanı baş veya göz işaretiyle veya “sübhanallah” diyerek geri çevirmek mümkündür. Bundan fazlasını yapmak caiz değildir. Kadının önünden geçecek olanı menetmesi için, ellerini bir veya iki defa birbirine vurması caizdir.

Malikiler dediler ki: Namaz kılan kişinin, Önünden geçecek olanı itmesi mendubtur.250


---------------------------------------------------------------------------------

250 Abdurrahman Cezırî, Dört Mezhebe Göre İslâm Fıkhı- I, Çağrı Yayınları, 7. Baskı, İstanbul, 1993: 366-368.
Şatibi
Mesaj Panosu Yöneticisi
Mesaj Panosu Yöneticisi
 
Mesajlar: 2552
Kayıt: Pzt Şub 15, 2010 6:41 pm

Dön Namaz

 


  • Benzer Konular
    Cevaplar
    Görüntüleme
    Son mesaj

Kimler çevrimiçi

Bu forumu gezen kullanıcılar: Hiç bir kayıtlı kullanıcı yok ve 2 misafir